Okuma alışkanlığı nasıl kazanılır? Küçük adımlarla bir yol
Okumaya zaman bulamayanlar için gerçekçi bir yöntem: küçük hedefler, doğru kitap seçimi ve düzenli bir rutinle okuma alışkanlığı kazanın.
Birçok kişi “okumayı seviyorum ama zaman bulamıyorum” der. Gerçekte sorun çoğu zaman zamanın azlığı değil, alışkanlığın henüz yerleşmemiş olmasıdır. Okuma alışkanlığı, büyük kararlarla değil, küçük ve tekrarlanan adımlarla oluşur. Aşağıdaki öneriler, yeniden okumaya başlamak isteyenler ya da hiç alışkanlık edinememiş olanlar için gerçekçi bir yol haritası sunuyor.
Hedefi küçük tutun
Okuma alışkanlığı kurarken en sık yapılan hata, ilk günden büyük hedefler koymaktır. “Ayda beş kitap” gibi bir hedef, işler yoğunlaştığında hızla bırakılır. Bunun yerine günde on beş dakika ya da on sayfa gibi küçük bir ölçü belirlemek daha sürdürülebilirdir. Küçük hedef tamamlandığında tatmin duygusu oluşur ve ertesi gün tekrar etmek kolaylaşır.
Okumayı bir rutine bağlayın
Yeni alışkanlıklar, var olan alışkanlıklara bağlandığında daha kolay yerleşir. Sabah kahvenizin yanında birkaç sayfa, akşam dişlerinizi fırçaladıktan sonra yatakta on dakika ya da toplu taşımada telefon yerine kitap gibi bağlantılar kurabilirsiniz. Kitabı hep göz önünde tutmak da yardımcı olur: komodinde, çantada ya da çalışma masasında.
Doğru kitabı seçin
Alışkanlığın ilk haftalarında kitap seçimi belirleyicidir. Çok uzun, ağır ya da dili zor bir metin motivasyonu hızla düşürebilir. Başlangıç için şunlara bakabilirsiniz:
- Sayfa sayısı makul, bölümleri kısa kitaplar
- İlginizi çeken konuyu ya da türü işleyen metinler
- Kısa hikâye derlemeleri: her öykü kendi içinde tamamlandığı için küçük başarılar sağlar
- Güvendiğiniz birinin önerdiği, akıcı bir dille yazılmış kitaplar
Bırakma hakkınızı kullanın
Bir kitabı başladığınız için bitirmek zorunda değilsiniz. Yüz sayfaya yaklaşmadan, bir kitabın size uygun olmadığını fark ederseniz başka bir kitaba geçmek, okuma isteğinizi korur. Okuma, bir ödev değil, bir keyif alanıdır; keyif kalmadığında alışkanlık da çözülür.
Dikkat dağıtıcıları azaltın
Telefon bildirimleri okuma alışkanlığının en büyük rakiplerinden biridir. Okuma süresince telefonu başka bir odaya bırakmak ya da sessiz moda almak, odaklanmayı belirgin biçimde kolaylaştırabilir. Aydınlatması iyi, rahat bir okuma köşesi oluşturmak da kitaba dönme isteğini artırır.
İlerlemeyi görünür kılın
Okuduğunuz kitapları bir deftere ya da uygulamaya kaydetmek, ilerlemeyi somutlaştırır. Her kitabın yanına bir iki cümlelik izlenim yazmak, hem hatırlamayı kolaylaştırır hem de bir sonraki kitaba başlama isteğini besler. Küçük bir ödül sistemi de motive edici olabilir; örneğin bir kitabı bitirdiğinizde sevdiğiniz bir yere gidebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Günde ne kadar okumak yeterlidir? Herkes için geçerli tek bir süre yoktur. Başlangıçta on beş dakika bile düzenli yapıldığında anlamlı bir alışkanlık oluşturabilir.
Sesli kitap okuma sayılır mı? Sayılır; bazı kişiler için yolculukta ya da ev işleri sırasında sesli kitap, okuma alışkanlığına güzel bir katkı olur. Bunu basılı kitapla dengelemek de mümkündür.
Odaklanmakta zorlanıyorsam ne yapmalıyım? Okuma süresini çok kısa tutarak başlayın, sessiz bir ortam seçin ve sizi çabuk içine çeken, kısa bölümlü metinleri tercih edin.
Adımlar
- Küçük bir hedef belirleyin: Günde on beş dakika ya da on sayfa gibi ulaşılabilir bir hedefle başlayın; hedefi zamanla artırın.
- Sabit bir zaman seçin: Okumayı günün belli bir saatine bağlayın: uyumadan önce, işe giderken ya da öğle arasında.
- İlginizi çeken bir kitapla başlayın: İlk kitapta başarı için kısa ve akıcı bir metin seçin; “okumam gerekir” duygusunu baskın çıkarmayın.
- Takılan kitabı bırakmaktan çekinmeyin: Elli sayfa denediğiniz halde ilerlemiyorsanız başka bir kitaba geçmek okuma isteğini korur.