Şiir defteri tutmak: Okuduklarınızı biriktirmek

Şiir defteri, beğendiğiniz her şiiri temize çekmek değildir. Sizi durduran bir dizeyi, yanına da bir satırlık kendi cümlenizi koymaktır. Defter böylece bir antoloji kopyası olmaktan çıkar. Sizin kulağınızın günlüğü olur. Günlük şişmez. Şişmeyen defter, aylar sonra da açılır. Açılan defter, şiirin rafta kaldığı yerden size geri döner.

Başlamak için güzel bir cilt şart değildir. Karışmayacak bir defter yeter.

Neyi almalı

Bütün şiiri kopyalamak, o akşam çalışkan hissettirir ve defteri bir daha açtırmaz. Bir dize, en fazla bir kıta seçin. Seçtiğiniz yer, şiirin en meşhur yeri olmak zorunda değildir. Sizin durduğunuz yer olsun. Alıntı defteri ile okuma günlüğünün ayrımı burada da geçerlidir. Dize yazarındır. Yanındaki satır sizindir. İkisini aynı çizgide boğmayın.

Şairin adını, kitabın adını ve mümkünse yılı değilse bile baskıyı yazın. Çeviri bir şiirde çevirmeni de ekleyin. Eklenmeyen ad, aylar sonra dizenin kime ait olduğunu siler. Silinen dize, güzel de olsa sahipsiz bir süs olur. Süs, defterin işi değildir.

Bir satır neden yeter

Yanına uzun bir yorum yazarsanız defter bir ödeve döner. Ödev, şiirin zevkini kaçırır. Tek cümle yeter. Burada sustu. Bu görüntü beni bir odaya götürdü. Ses, sondaki kelimede toplandı. Bu cümle bir çözümleme iddiası taşımaz. Yavaş okumanın üç satırlık disiplini, şiirde bir satıra da inebilir. İnince not, şiirin yerine geçmez. Ona bir kapı olur.

Aynı şiire haftalar sonra dönerseniz yeni bir satır ekleyin, eskisini silmeyin. İki satır, iki yaşınızdır. Yeniden okumak şiirde de bir karşılaşmadır. Karşılaşma, eski satırı utanç verici bulsanız bile silinmemelidir. Silmek, o günkü kulağınızı inkâr eder.

Sesli tur

Defter yalnızca gözle birikirse kâğıtta kalır. Ayda bir, üç dizeyi sesli söyleyin. Söyleyemediğiniz yer, ezberin size çalıştığı yerdir. Bütün defteri ezberlemek bir hedef olmasın. Üç dize, bir ayın şiir hafızası için yeter. Yeterli olan, kulağın tamamen susmamasıdır.

Sesli turu bir gösteriye çevirmeyin. Yürürken, bir çayın yanında, kimse duymadan da olur. Önemli olan, dizenin ağzınıza gelmesidir. Gelen dize, o ay okuduğunuz düz yazının da ritmini etkiler. Etkilemezse de ziyan olmaz. En azından defter açılmış, tozlanmamış demektir.

Şişirmemek

Her güzel şiiri deftere almak, hiçbirini almamanın kibar hâlidir. Bir haftada bir dize yeter. Hafta boş geçtiyse zorla bir mısra kopyalamayın. Zorla kopyalanan dize, sizin değildir. Boş hafta, defterin dürüstlüğüdür. Dürüst defter, dolu görünen bir antolojiden daha çok işe yarar.

Bir de başkasının listesinden dize taşımamak iyi gelir. Meşhur diye alınan satır, sizi durdurmamışsa defterde yalan söyler. Kendi durduğunuz yeri yazın. O yer meşhur da olabilir, bir derginin kenarında kalmış bir sayfa da. Küçük bir sayfa, kitabın kapak şiirinden daha çok sizi tutmuş olabilir. Tutmuşsa onu yazın. Defter, ünün değil, sizin kulağınızın rafıdır.

Sık sorulan sorular

Bütün şiiri yazsam daha iyi olmaz mı? O akşam iyi hissettirir. Aylar sonra açılmaz. Bir dize ve bir satır, açılan defterdir.

Yorumum yanlışsa ne olur? Yanlış bir çözümleme değil, sizin o günkü duruşunuzdur. Sonra başka bir satır eklersiniz. Eskisini silmeniz gerekmez.

Ne sıklıkla bakmalıyım? Yazmak için haftada bir dize yeter. Sesli bakmak için ayda bir, üç dize yeter. Her gün uzun tur, defteri görev yapar.