Bitiremediğiniz kitabı bırakmak ayıp mı

Bitmeyen kitap, okurun suç belgesi değildir. Bir yerde dikkat dağılmıştır, bir yerde ses size uymaz, bir yerde zamanınız başka bir işe gitmiştir. Sayfa açık kalır. Açık kalınca da içinizde küçük bir mahkeme kurulur. Mahkemeyi dağıtmak, kitabı sevmek kadar meşru bir okuma hakkıdır. Her metin, sizin bu yılki hâlinize denk gelmek zorunda değildir.

Bırakmak ile kaçmak aynı şey değildir. Kaçmak, daha ilk güçlükte kapıyı çarpmaktır. Bırakmak, bir bölümün hakkını verdikten sonra devam etmemeye karar vermektir.

Ne zaman erken

İlk on sayfa her kitabın en kırılgan yeridir. Cümle size yabancı gelebilir, tempo yavaş olabilir, isimler çoğalabilir. Burada bırakmak çoğu zaman erken olur. Klasik bir roman zor geliyorsa bir bölüm daha, tek bir soruyla kalın. Kim istiyor, ne engel? Soru, yabancılığı biraz olsun taşır. Taşımıyorsa ve siz yalnızca kapak yüzünden utanıyorsanız, utanç kötü bir rehberdir.

Erken bırakmanın başka bir hâli de şudur. Yanınızda daha kolay bir kitap vardır ve zor olanı onun gölgesinde terk edersiniz. Kolay kitap günün hakkıdır. Zor olanı ise bir kenara, başka bir haftaya koyun. Kenara koymak, bitirmeden silmek değildir. Sırayı değiştirmektir.

Ne zaman temiz

Bir bölümü uyanık okudunuz. Cümle sizi çağırmıyor, insanlar size karton geliyor, sayfayı çevirmek görev olmuş. Bu, tembel bir sıkılma da olabilir, gerçek bir uyumsuzluk da. Ayırmak için şunu sorun. Başka bir saatte, başka bir yerde aynı sayfaya döndüğümde hâlâ görev gibi mi duruyor? İkinci denemede de duruyorsa bırakmak temizdir. Tek bir yorgun akşam, hüküm için azdır.

Yavaş okuma bu ikinci denemeye yardım eder. On sayfayı acele etmeden, tek soruyla geçin. Hâlâ hiçbir kapı açılmıyorsa kitap sizi bu yıl istemiyordur. İstememek, kitabın değersiz olduğunu kanıtlamaz. Sizin bugünkü kulağınıza uzak olduğunu gösterir. Uzaklık değişebilir. Değişmesi için kitabı cezalı bir rafta tutmak şart değildir.

İzi nasıl bırakmalı

Bıraktığınız yerin kenarına küçük bir not düşün. Sayfa, sebep, tarih. Sebep uzun olmasın. Ses uymadı, isimler karıştı, şimdi değil. Bu not, aylar sonra sizi ya yeniden çağırır ya da aynı duvarın hâlâ orada olduğunu gösterir. Kitap notu yalnızca biten kitaplar için değildir. Yarım kalanın da bir cümlesi olabilir.

Kitabı yüzükoyun, utanılacak bir köşeye gizlemeyin. Rafınızda yarım kalanlar için küçük bir yer açın. Yer, suç köşesi olmasın. Bekleme köşesi olsun. Bekleyen kitap, biten kitaptan daha az saygı görmek zorunda değildir. O da sizin zamanınızdan bir pay almıştır.

Başkasının listesi

Bir kitabı bitirmek, bazen kitabın değil, bir listenin borcudur. Herkes okudu, ben de bitireyim. Bu borç, sayfayı görev kılıfına sokar. Görevin içinde ara sıra iyi bir karşılaşma da olur. Olmayınca ise liste sizi okur, siz kitabı değil. Listeyi küçültün. Bu yıl üç kitap herkesin dediği olsun, geri kalanı sizin kulağınız seçsin. Seçilenler arasında yarım kalan çıkarsa mahkeme kurmayın.

Bir de şunu hatırlayın. Bazı kitaplar ikinci kez, başka bir yaşta açılır. Yıllar sonra dönmek yalnızca bitmiş kitapların hakkı değildir. Yarım kalan da sizi bekleyebilir. Beklemesi, bugün kendinizi zorlamanızı gerektirmez. Bugünün hakkını, size cevap veren sayfaya verin.

Sık sorulan sorular

Yarım bırakmak saygısızlık mı? Hayır. Bir bölümün hakkını verdiyseniz ve ikinci denemede de kapı açılmadıysa bırakmak temiz bir karardır.

Kaç sayfa denemeliyim? İlk güçlükte değil, bir bölüm ya da ikinci bir oturumdan sonra karar verin. Tek bir yorgun akşam az gelir.

Bıraktığım kitaba döner miyim? Dönebilirsiniz. Kenarına kısa bir sebep yazın. Sebep hâlâ duruyorsa zorlamayın. Değiştiyse kapı yeniden aralanabilir.